Giới thiệu các công đoạn chuẩn bị và các công đoạn thêu tranh

Khung thêu

Khung được làm bằng gỗ hoặc tre ghép với nhau thành hình vuông hoặc hình chữ nhật, tùy theo kích cỡ của bức tranh mà ta lựa chọn khung thêu dài ngắn, to nhỏ phù hợp. Khung thêu có những bộ phận chính là thân khung, nhành khung được ráp nối với nhau bằng kỹ thuật của nghề mộc, ngoài ra còn có thép ngang, thép dọc để căng vải. Khi lên khung, vải thêu phải căng, ngay ngắn. Khung thêu phải có vải bọc bao quanh nhằm tạo ma sát giúp vải không bị hỏng, trùng trong quá trình thêu.

 


Dựng hình thêu

Sau khi dựng khung xong, nghệ nhân sẽ thực hiện sáng tác các mẫu vẽ lên các tấm vải đã được căng sẵn,  loại vải dùng để thêu là các loại  vải lụa, vải coton …  Mẫu vẽ sau khi định hình cần được thể hiện lên trên nền vải thêu. Có nhiều cách thể hiện như vẽ trực tiếp, vẽ in lại bằng giấy than, in vi tính hoặc in săm. Phổ biến hơn cả là phương pháp in săm truyền thống với  các bước thực hiện qua 3 công đoạn: 
Bước 1: Nghệ nhân cần phác thảo tác phẩm của mình bằng các đường bao nét với kích cỡ đúng bằng kích cỡ dự kiến thêu lên vải

Bước 2: Vẽ lại các đường nét chính (bao nét) trên nền giấy can bằng chì đen rồi dùng kim châm (săm) lại nhằm tách rõ nét giới hạn từng họa tiết thêu trước khi in

Bước 3: Dùng bột màu pha với dàu hỏa hoặc chất dẫn rồi in lên vải thêu để tạo đường nét trên nền vải.

 


Chuẩn bị vải, kim, chỉ thêu

Tùy theo từng mẫu tranh thêu mà nghệ nhân sẽ có sự lựa chọn vải thêu cho phù hợp. Ví dụ như những bức trang thêu cảnh sông nước, đồng quê, tranh phong thủy,... thêu rỗng có thể thêu trên vải lụa tạo sự mềm mại, thêu cảnh ngày mùa ở làng quê, thêu chân dung hay thêu tranh tĩnh vật với nền thêu kín thì có thể thêu trên trên vải coton,... Kim dùng cho tranh thêu tay có nhiều kích thước khác nhau, chia làm 2 loại : Kim thường và kim 2 đầu. Được rèn khá thủ công với đầu chôn thường thô, nháp và to. Trước khi sử dụng thì người thợ thường mài láng đi để kim dần trở lên láng bóng, thuôn nhỏ hơn, giúp cho mũi chỉ trở lên tinh xảo hơn, chuẩn xác hơn.

 

 

Chỉ được dùng trong thêu truyền thống đó là các loại chỉ tơ bóng, chỉ típ, chỉ coton, chỉ kim tuyến… Tại Artembros thì 2 loại chỉ thường được sử dụng nhất trong quá trình thêu là chỉ Cotton – loại chỉ này dai, bền màu và đã được sử dụng gắn bó lâu đời cùng các làng nghề thêu ở Thắng Lợi, Thường Tín, và chỉ tơ bóng được dùng để thêu những bức tranh rỗng nền có kích thước lớn, tranh phong cảnh, tranh hoa để tạo sự tươi sáng về màu sắc.

 

 

Ngày nay với sự giao thoa về văn hóa và thương mại, chỉ thêu xuất hiện khá đa dạng về chủng loại và chất lượng. Có thể kể đến như chỉ IDM của Pháp, chỉ tơ bóng của Nhật, Hàn Quốc, Sài Gòn, chỉ kim tuyến của Nhật, chỉ tơ tằm, chỉ phíp, chỉ cotton truyền thống,... Với những bức tranh cao cấp và đặc biệt, chỉ thêu được sử dụng phổ biến là chỉ IDM nhập khẩu từ Pháp, đây là loại chỉ có các ưu điểm về độ dai, bền màu, không sơ và quan trọng là thật về màu sắc (độ ánh của chỉ khi phản quang).

Mỗi bức tranh thêu cần sử dụng rất nhiều màu chỉ để tạo nên sự mềm mại tinh tế theo sự sáng tạo của từng nghệ nhân mà máy móc không thể làm được. Ví dụ chỉ riêng một màu đỏ dùng để thêu cánh hoa cũng phân ra làm nhiều loại như đỏ đậm, đỏ tươi, đỏ nhạt, được thêu phối, chập, tỉa nhuyễn với nhau… tạo ra hiệu ứng ánh sáng khiến cánh hoa trở nên có sức sống, chính sự pha trộn màu sắc này đã góp 1 phần quan trọng tạo nên nét đẹp cho tranh thêu tay truyền thống.

 

Kĩ thuật thêu 

Sau khi đã hoàn tất các công đoạn chuẩn bị về nguyên vật liệu cần thiết và tạo hình, lên khung xong, người nghệ nhân bắt đầu bước vào thêu. Các bước thêu một bức tranh gồm các công đoạn đó là: lát nền, tỉa tạo hình, thêu chi tiết và sửa lại để hoàn thiện. Mỗi bước thêu lại sử dụng một kỹ thuật, cách thêu chỉ khác nhau như thêu chỉ sợi đơn, sợi đôi, sợi bốn… với độ thô, mảnh và độ bóng của chỉ khác nhau, tùy theo những nét trên búc tranh và tùy theo sự xử lí khéo léo của từng người nghệ nhân. Công việc đòi hỏi sự khéo léo và nhẫn nại nhất của nghệ nhân thêu. Để hoàn thành một tác phẩm tranh thêu, một nhóm thợ 2 - 3 người phải làm việc miệt mài cả tháng trời. Với những bức tranh lớn, nhiều chi tiết phức tạp phải mất 5 - 6 tháng mới xong. Sự kết hợp kỹ thuật thêu tay truyền thống đặc trưng cùng sự sáng tạo, gu thẩm mỹ của người thợ thêu tạo ra các tác phẩm của Artembors đều mang màu sắc rất hài hòa, tinh tế từ bố cục đến từng đường nét thêu.
 

Công ty Cổ phần Sản xuất và Xúc tiến thương mại Pantala Việt Nam
Địa chỉ: Thắng Lợi, Thường Tín, Hà Nội, Việt Nam
Copyright © 2016 Pantala Việt Nam. All Rights Reserved
Showroom
Phòng tranh 1: Lý Quốc Sư, Q.Hoàn Kiếm, Tp.Hà Nội
Phòng tranh 2: Nguyễn Thái Học, Q.Ba Đình, Tp.Hà Nội

(*)Việt Xưa tự hào là đại diện ủy quyền thương mại chính thức của các cơ sở thêu tay truyền thống hàng đầu Việt Nam*

097 66 51 555
024 22 68 3579